De meest geweldige behandeling van de geestelijke ziekten en de benauwdheid van de borst is in het kort als volgt:

1- De leiding en Tawhied (aanbidding van Allah alleen), net zoals de dwaling en afgoderij behoren tot de grootste oorzaken van de benauwdheid van de borst.

2- Het licht van het oprechte Geloof dat Allah in het hart van de dienaar werpt, tezamen met goede daden.

3- Profijtelijke kennis. Hoe uitgestrekter de kennis van de dienaar is, des te ruimer en uitgestrekter zijn hart zal zijn.

4- Het terugkeren naar Allah (Vrij is Hij van elke tekortkoming), het liefhebben van Hem met heel het hart, het zich wenden tot Hem en het genieten van het aanbidden van Hem.

5- Het onophoudelijk gedenken van Allah, in iedere situatie en op elke plaats. Het gedenken van Allah heeft een verbazingwekkend effect in het verruimen van de borst, het genieten van het hart en het verdwijnen van de zorgen en het verdriet.

6- De weldadigheid tegenover de schepsels door middel van de verschillende vormen van weldadigheid en de dienstigheid voor hen. De vrijgevige weldoener heeft van alle mensen de meest ruime borst, de meest zuivere ziel en het meest genietende hart.

7- Dapperheid. De dappere persoon heeft een ruime borst en een uitgestrekt hart.

8- Het hart zuiveren van de verdorvenheid van onder de misprezen eigenschappen die leiden tot de benauwdheid en bestraffing van het hart: zoals afgunst, haat, wrok, vijandigheid, afkeer en onrecht. Het is authentiek overgeleverd dat de Profeet (vrede zij met hem) gevraagd werd over de beste der mensen, waarop hij antwoordde:

 "Iedere bezitter van een louter hart en een waarachtige tong."

Zij zeiden:

"De waarachtige tong kennen we, maar wat is het loutere hart?"

Daarop zei de Profeet (vrede zij met hem):

 "Het is het vrezende en zuivere hart, vrij van zonde, onrecht, wrok en afgunst."

(Sahieh Ibn Maadjah: 2/411)

9- Het laten van het overtollige kijken, praten, luisteren, mengen, eten en slapen. Het laten hiervan behoort waarlijk tot de oorzaken van de verruiming van de borst, het genieten van het hart en het verdwijnen van de zorgen en het verdriet ervan.

10- Het zich bezighouden met een profijtelijke handeling of een profijtelijke wetenschap. Dit leidt het hart af van datgene wat het hart onrustig maakt.

11- Het schenken van aandacht aan de handelingen van vandaag en het laten van de zorgen over de toekomst en verdriet om het verleden. De dienaar dient zich in te spannen in datgene wat hem van nut is in de religie en in de wereldse zaken en dient zijn Heer te vragen om hem hierin te laten slagen en hij vraagt Hem hierin om hulp. Voorwaar, dit doet de zorgen en het verdriet verdwijnen.

12- Het kijken naar degene die lager is dan jij en het laten van het kijken naar degene die hoger is dan jij, betreffende de gezondheid en wat hiermee samenhangt en de rijkdom en wat hiermee samenhangt.

13- Het vergeten van de tegenspoed die voorbij is gegaan en die men niet meer kan veranderen. Men dient hier niet in het minst aan te denken.

14- Wanneer de dienaar wordt getroffen door tegenspoed, dient hij te streven naar het verlichten hiervan door uit te gaan van het ergste waartoe het kan leiden en dit vervolgens te weerhouden naargelang zijn vermogen.

15- Het hart dient sterk te zijn en zich niet in beroering te brengen door verbeeldingen en hersenschimmen die veroorzaakt worden door de slechte gedachten. De dienaar dient niet boos te worden, noch dient hij te veronderstellen dat de geliefde zaken verdwijnen of de gehate zaken plaatsvinden. In plaats daarvan dient hij de zaak over te laten aan Allah (de Almachtige en Majesteitelijke), tezamen met het uitvoeren van de nuttige oorzaken en het vragen aan Allah om bescherming en veiligheid.

16- Het steunen van het hart op Allah, het vertrouwen op Hem en het goede vermoeden over Hem (Vrij is Hij van elke tekortkoming en Verheven). Degene die op Allah vertrouwt, wordt niet beïnvloed door de waanideeën.

17- De verstandige weet dat het heilzame leven het leven van geluk en rust is en dat het leven zeer kort is. Laat hij dit dan niet nog korter maken door zich mee te laten slepen door de zorgen en problemen. Dit is namelijk in strijd met het heilzame leven.

18- Wanneer de dienaar getroffen wordt door tegenspoed, dient hij de gunsten waarin hij verkeert - zowel met betrekking tot de religie als de wereldse zaken - te vergelijken met de tegenspoed waardoor hij getroffen is. Dan zal de talrijkheid van de gunsten waarin hij verkeert, duidelijk worden.

Ook dient hij de slechte dingen waarvoor hij vreest, te vergelijken met de vele kansen op het goede. Laat de kleine kans op het slechte de grote kans op het goede niet overwinnen. Hiermee verdwijnt de zorg en angst.

19- De dienaar dient te weten dat de hinder van de mensen hem geen schade kan berokkenen, vooral hun verdorven uitspraken. Integendeel, deze zijn schadelijk voor henzelf. Laat hij dus geen aandacht schenken hieraan en er niet aan denken, zodat deze hem geen kwaad doen.

20- De dienaar dient zich te concentreren op datgene wat hem ten voordele is in de religie en de wereldse zaken.

21- De dienaar dient geen dank te verwachten voor de weldaden die hij gedaan heeft, behalve van Allah. Hij dient te weten dat dit een omgang is met Allah, dus dient hij zich niet te bekommeren om de dank van degene die hij bevoordeeld heeft:

Wij voeden jullie enkel omwille van het Aangezicht van Allah. Wij wensen van jullie geen beloning en geen dank.

[ Soerah al-Insaan 76:9 ]

Dit wordt dubbel benadrukt in de omgang met de echtgenote en de kinderen.

22- De dienaar dient de nuttige zaken voor zijn ogen te plaatsen en te werken om deze te verwezenlijken. Hij dient niet om te kijken naar de schadelijke zaken, noch dient hij zijn gedachten daarmee bezig te houden.

23- Het volbrengen van de handelingen van vandaag, zodat men vrij is voor de handelingen van morgen en men deze kan uitvoeren met frisse moed.

24- De dienaar dient van de profijtelijke handelingen en de profijtelijke wetenschappen datgene te kiezen wat het allerbelangrijkst is, vervolgens datgene wat minder belangrijk is, enz. en vooral datgene waar hij naar verlangt. Hij dient hierin om hulp te vragen bij Allah en vervolgens door middel van beraadslaging (van de mensen van kennis en wijsheid). Wanneer het voordeel dan gerealiseerd is en hij besloten heeft, dient hij te vertrouwen op Allah.

25- Het spreken over de uiterlijke en innerlijke gunsten van Allah. Het kennen van de gunsten en het spreken erover zorgt er namelijk voor dat Allah de zorgen en het verdriet wegneemt en het zet de dienaar aan tot dankbaarheid.

26- Wanneer de dienaar bij zijn echtgenote, naaste, kameraad en eenieder met wie hij een band heeft, een tekortkoming ziet, dient hij hem of haar te behandelen op grond van de deugden die deze bezit en hij dient de deugden te vergelijken met de gebreken van deze persoon. Door het beschouwen hiervan blijft de vriendschap voortbestaan en verruimt de borst zich. De Profeet (vrede zij met hem) heeft gezegd:

 "Laat een gelovige man geen hekel hebben aan een gelovige vrouw. Als hij een eigenschap van haar haat, zal hij een andere eigenschap van haar liefhebben."

(Moeslim)

27- De dienaar dient Allah aan te smeken om al zijn zaken recht te zetten. De beste smeekbede hiervoor is:

Allahoemma aslih lie dienilladhie hoewa ‘ismatoe amrie, wa doenyaayallatie fiehaa ma'aashie, wa aakhiratillatie ilayhaa ma'aadie. Wadj'alil-hayaata ziyaadatan lie fie koelli khayr, wal-mawta raahatan lie min koelli sharr.

"O Allah, zet recht voor mij mijn religie, welke de bescherming is van mijn zaken; en (zet recht) voor mij mijn wereldse zaken, waarin mijn levensonderhoud zit; en (zet recht) voor mij mijn Hiernamaals, waarvan mijn volgende leven afhangt. Maak het leven een vermeerdering voor mij van al het goede en (maak) de dood een verlossing voor mij van al het kwade."

(Moeslim: 4/2087)

En ook de volgende smeekbede:

Allahoemma Rahmataka ardjoe, fa laa takilnie ilaa nafsie tarfata ‘ayn, wa aslih lie sha-nie koellah, laa ilaaha illaa Ant.

"O Allah, ik hoop op Uw Barmhartigheid. Laat mij dus geen oogwenk over aan mijn ego. Zet al mijn zaken recht. Niemand heeft het recht aanbeden te worden dan U."

(Aboe Daawoed: 4/324 en Ahmed: 5/42. Al-Albaanie en ‘Abdoel-Qaadir al-Arnaa-oet verklaarden hem goed.)

28- Het zich inspannen omwille van de zaak van Allah. De Profeet (vrede zij met hem) heeft namelijk gezegd:

 "Span je in omwille van de zaak van Allah, want voorwaar: zich inspannen omwille van de zaak van Allah is één van de poorten van het Paradijs en Allah neemt hiermee de zorgen en het verdriet weg."

(Overgeleverd door Ahmed: 5/314, 316, 319, 326, 330 en al-Haakim: 2/75. De laatstgenoemde verklaarde hem authentiek en adh-Dhahabie was het er mee eens.)

Deze oorzaken en middelen vormen een profijtelijke behandeling van de geestelijke ziekten en behoren tot de meest geweldige geneesmiddelen voor de rusteloosheid van de ziel; voor degene die hen overpeinst en ten uitvoer brengt met oprechtheid en zuivere toewijding aan Allah. Voorzeker, sommige geleerden hebben hier talrijke geestelijke ziekten en gevallen mee behandeld, waarna Allah er een geweldig profijt mee schonk. (Zie de inleiding van al-Wasaa-il al-Moefiedah lil-Hayaat as-Sa'iedah van as-Sa'die, vijfde druk, blz. 6)

Door: Shaykh sa'ied ibn 'Alie ibn Wahf al-Qahtaanie
Bron: Al-'Ilaadj bir-Roeqa min al-Kitaab was-Soennah (De Roeqyah vanuit het Boek en de Soennah)