Op het gezag van ‘Abdoellah ibn Mas'oed - moge Allah tevreden met hem zijn - dat de Profeet - sallallahoe ‘alayhi wa sallam - gezegd heeft:

إن نفس المؤمن تخرج رشحاً، ونفس الكافر تخرج من شدقه كما تخرج نفس الحمار

"Voorwaar, de ziel van de gelovige verlaat het lichaam terwijl hij zweet, en de ziel van de ongelovige verlaat het lichaam vanuit zijn mondhoek zoals de ziel van een ezel het lichaam verlaat."(1)

Op het gezag van Oemm Salamah - moge Allah tevreden met haar zijn - die zei: de Boodschapper van Allah - sallallahoe ‘alayhi wa sallam - heeft gezegd:

إن الروح إذا قبض تبعه البصر

"Voorwaar, wanneer de ziel wordt genomen, wordt deze gevolgd door de ogen."(2)

Op het gezag van al-Baraa ibn ‘Aazib - moge Allah tevreden met hem zijn - die zei:

"We gingen met de Profeet - sallahoe ‘alayhi wa sallam - naar de begrafenis van een man van de Ansaar (Helpers) en toen we bij het graf aankwamen, was hij nog niet begraven. De Boodschapper van Allah - sallallahoe ‘alayhi wa sallam - ging in de richting van de Qiblah(3) zitten, dus gingen wij om hem heen zitten, en het was alsof er vogels op onze hoofden zaten(4). In zijn hand had de Profeet - sallallahoe ‘alayhi wa sallam - een stok die hij tegen de grond aan tikte. Vervolgens keek hij naar de hemel en daarna naar de aarde, driemaal verhief hij zijn blik en sloeg deze neer. Toen zei hij:

استعيذوا بالله من عذاب القبر

"Zoek jullie toevlucht bij Allah tegen de bestraffing van het graf."

Twee- of driemaal. Daarna zei hij:

اللهم إني أعوذ بك من عذاب القبر

"O Allah, ik zoek mijn toevlucht bij U tegen de bestraffing van het graf."

Driemaal. Daarna zei hij:

إن العبد المؤمن إذا كان في انقطاع من الدنيا وإقبال من الآخرة نزل إليه ملائكة من السماء بيض الوجوه كأن وجوههم الشمس معهم كفن من أكفان الجنة وحنوط من حنوط الجنة حتى يجلسوا منه مد البصر ثم يجيء ملك الموت - عليه السلام - حتى يجلس عند رأسه فيقول: أيتها النفس الطيبة! أخرجي إلى مغفرة من الله ورضوان

"Voorwaar, wanneer de gelovige dienaar op het punt staat om deze wereld te verlaten en het Hiernamaals te betreden, dalen er Engelen vanuit de hemel op hem neer, met witte gezichten, alsof hun gezichten de zon is. Zij hebben een doodskleed en parfum vanuit het Paradijs bij zich, en gaan om hem heen zitten zover zijn blik reikt. Daarna komt de Engel des Doods - ‘alayhis-salaam, gaat bij zijn hoofd zitten en zegt: "O schone ziel (en in een andere overlevering: O tot rust gekomen ziel)! Kom naar buiten, naar de Vergeving en Tevredenheid van Allah."

فتخرج تسيل كما تسيل القطرة من في السقاء فيأخذها (وفي رواية: حتى إذا خرجت روحه صلى عليه كل ملك بين السماء والأرض وكل ملك في السماء وفتحت له أبواب السماء ليس من أهل باب إلا وهم يدعون الله أن يُعرَج بروحه من قِبَلهم)

Dan vloeit de ziel naar buiten zoals een druppel uit een waterzak vloeit, waarop hij (de Engel des Doods) deze neemt. (En in een andere overlevering: En wanneer zijn ziel naar buiten komt, verricht elke Engel tussen de hemel en de aarde en elke Engel in de hemel een smeekbede voor hem en worden de poorten van de hemel voor hem geopend. Van elke poort smeken diens Engelen Allah aan dat zijn ziel via hen opstijgt.)

فأذا أخذها لم يدعوها في يده طرفة عين حتى يأخذوها فيجعلوها في ذلك الكفن وفي ذلك الحنوط فذلك قوله تعالى:

 ( تَوَفَّتْهُ رُسُلُنَا وَهُمْ لاَ يُفَرطُونَ )

ويخرج منها كأطيب نفحة مسك وُجِدت على وجه الأرض

Wanneer hij (de Engel des Doods) de ziel neemt, laten de Engelen deze geen ogenblik in zijn hand. Zij nemen de ziel, wikkelen deze in het doodskleed en wrijven hem in met het parfum. En dat zijn de woorden van Allah - Verheven is Hij:

تَوَفَّتْهُ رُسُلُنَا وَهُمْ لاَ يُفَرطُونَ

...nemen Onze boodschappers zijn ziel en zij verzuimen niet

[ Soerah al-An'aam 6:61 ].

En hij verlaat deze wereld als de lekkerste geur van muskus die op het aardoppervlak te vinden is.

فيصعدون بها فلا يمرون بها على ملإ من الملائكة إلا قالوا: ما هذا الروح الطيب؟ فيقولون: فلان ابن فلان - بأحسن أسمائه التي كانوا يسمونه بها في الدنيا حتى ينتهوا بها إلى السماء الدنيا فيستفتحون له فيفتح لهم فيشيعه من كل سماء مقربوها إلى السماء التي تليها حتى ينتهوا به إلى السماء السابعة فيقول الله عز وجل: اكتبوا كتاب عبدي في عليين

( وَمَآ أَدْرَاكَ مَا عِليُّونَ * كِتَابٌ مَّرْقُومٌ * يَشْهَدُهُ ٱلْمُقَرَّبُونَ )

فيكتب كتابه في عليين ثم يقال: أعيدوه إلى الأرض فإني وعدتهم أني منها خلقتهم وفيها أعيدهم ومنها أخرجهم تارة أخرى

Dan stijgen de Engelen op met de ziel, en telkens wanneer zij langs een groep Engelen komen, vragen deze: "Wie is deze schone ziel?" Zij antwoorden: "Die en die, zoon van die en die," met de mooiste namen waarmee hij in de wereld genoemd werd. Dan komen zij aan bij de laagste hemel en vragen of de poort voor hem geopend wordt, waarop deze voor hen geopend wordt. De nabijgebrachten van elke hemel zullen hem volgen tot aan de volgende hemel, totdat ze bij de zevende hemel aankomen. Dan zegt Allah - de Almachtige en Majesteitelijke:

"Schrijft het Boek van Mijn dienaar in ‘Illiyyoen(5)."

وَمَآ أَدْرَاكَ مَا عِليُّونَ * كِتَابٌ مَّرْقُومٌ * يَشْهَدُهُ ٱلْمُقَرَّبُونَ

En wat doet jou weten wat ‘Illiyyoen is? * Een opgetekend geschrift * Waarvan de nabijgebrachten getuige zijn

[ Soerah al-Moetaffifien 83:19-21 ].

Dan zal zijn Boek in ‘Illiyyoen geschreven worden. Vervolgens zal er gezegd worden:

"Brengt hem terug naar de aarde, want Ik heb hen beloofd dat Ik hen daaruit geschapen heb, hen daarin zal terugbrengen en hen daaruit een andere keer zal opwekken."

فيرد إلى الأرض وتعاد روحه في جسده فإنه يسمع خفق نعال أصحابه إذا ولوا عنه مدبرين

Dan wordt hij teruggebracht naar de aarde en wordt zijn ziel teruggekeerd in zijn lichaam. Voorwaar, hij zal de voetstappen van zijn metgezellen horen wanneer zij hem verlaten.

فيأتيه ملكان شديدا الانتهار فينتهرانه ويجلسانه فيقولان له: من ربك؟ فيقول: ربي الله فيقولان له: ما دينك؟ فيقول: ديني الإسلام فيقولان له: ما هذا الرجل الذي بُعِث فيكم؟ فيقول: هو رسول الله صلى الله عليه وسلم فيقولان له: ما عملك؟ فيقول: قرأت كتاب الله فآمنت به وصدقت (...) وهي آخر فتنة تعرض على المؤمن

Dan komen er twee afgrijselijke Engelen tot hem, waarop zij hem berispen en hem laten zitten. Vervolgens vragen ze hem: "Wie is jouw Heer?" Hij zal zeggen: "Mijn Heer is Allah." Dan vragen ze hem: "Wat is jouw religie?" Hij zal zeggen: "Mijn religie is de Islaam." Dan vragen ze hem: "Wie is deze man die naar jullie gezonden werd?" Hij zal zeggen: "Hij is de Boodschapper van Allah - sallallahoe ‘alayhi wa sallam." Dan vragen ze hem: "Wat zijn jouw daden?" Hij zal zeggen: "Ik las het Boek van Allah en geloofde erin." (...) En dat is de laatste beproeving waaraan de gelovige wordt blootgesteld.

فذلك حين يقول الله عز وجل:

( يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الآخِرَةِ )

(...) فينادي مناد من السماء: أن صدق عبدي فأفرشوه من الجنة وألبسوه من الجنة وافتحوا له باباً إلى الجنة فيأتيه من روحها وطيبها ويفسح له في قبره مد بصره

En dat is wanneer Allah - de Almachtige en Majesteitelijke - zegt:

يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَفِي الآخِرَةِ

  Allah versterkt degenen die geloven met het standvastige woord in het wereldse leven en in het Hiernamaals

[ Soerah Ibrahiem 14:27 ].

(...) Dan zal een Oproeper vanuit de hemel roepen:

"Mijn dienaar heeft de waarheid gesproken. Spreidt dan voor hem uit (met een kleed) van het Paradijs, kleedt hem van het Paradijs en opent voor hem een deur naar het Paradijs."

 Dan komt een bries en de geur van het Paradijs tot hem, en wordt zijn graf voor hem uitgestrekt zover zijn blik reikt.

ويأتيه رجل حسن الوجه حسن الثياب طيّب الريح فيقول: أبشر بالذي يسرك أبشر برضوان من الله وجنات فيها نعيم مقيم هذا يومك الذي كنت توعد فيقول له: وأنت فبشرك الله بخير من أنت؟ فوجهك الوجه الذي يجيء بالخير! فيقول: أنا عملك الصالح فوالله ما علمتك إلا كنت سريعاً في طاعة الله بطيئاً في معصية الله فجزاك الله خيراً

Vervolgens komt er een man met een mooi gezicht, mooie kleding en een lekkere geur tot hem, en zegt: "Wees verheugd met datgene wat jou verblijdt, wees verheugd met de Tevredenheid van Allah, en Tuinen met een blijvende genieting. Dit is jouw dag die jou beloofd werd." Hij (de dode) zegt dan: "En jij, moge Allah jou het goede verkondigen. Wie ben jij? Jouw gezicht is een gezicht dat enkel met het goede komt!" Hij zal antwoorden: "Ik ben jouw goede daden. Bij Allah, ik ken je slechts als iemand die zich haastte in het gehoorzamen van Allah en wegbleef van Zijn ongehoorzaamheid. Moge Allah je dus met het goede belonen."

ثم يُفتح له باب من الجنة وباب من النار فيقال: هذا منزلك لو عصيت الله أبدلك الله به هذا فإذا رأى ما في الجنة قال: رب! عجل قيام الساعة كيما أرجع إلى أهلي ومالي! فيقال له: اسكن

Dan wordt er voor hem een deur naar het Paradijs en een deur naar het Vuur geopend, en er wordt gezegd: "Dit was jouw verblijfplaats als jij Allah ongehoorzaam zou zijn geweest, maar Allah heeft deze voor je ingewisseld met dit." Wanneer hij dan ziet wat er zich in het Paradijs bevindt, zegt hij: "Mijn Heer! Laat het Uur snel vallen, zodat ik kan terugkeren naar mijn familie en bezittingen!" Dan wordt er tegen hem gezegd: "Rust."

وإن العبد الكافر (وفي رواية: الفاجر) إذا كان في انقطاع من الدنيا وإقبال من الآخرة نزل إليه من السماء ملائكة غلاظ شداد سود الوجوه معهم المسوح من النار فيجلسون منه مد البصر ثم يجيء ملك الموت حتى يجلس عند رأسه فيقول: أيتها النفس الخبيثة! أخرجي إلى سخط من الله وغضب

En voorwaar, wanneer de ongelovige dienaar (en in een andere overlevering: de zondige dienaar) op het punt staat om deze wereld te verlaten en het Hiernamaals te betreden, dalen er strenge en meedogenloze Engelen vanuit de hemel op hem neer, met zwarte gezichten. Zij hebben een dik, harig kleed vanuit het Vuur bij zich, en gaan om hem heen zitten zover zijn blik reikt. Daarna komt de Engel des Doods, gaat bij zijn hoofd zitten en zegt: "O verdorven ziel! Kom naar buiten, naar de Toorn en Woede van Allah."

فتفرق في جسده فينتزعها كما يُنتزع السفود الكثير الشعب من الصوف المبلول فتقطع معها العروق والعصب فيلعنه كل ملك بين السماء والأرض وكل ملك في السماء وتُغلق أبواب السماء ليس من أهل باب إلا وهم يدعون الله أن لا تعرج روحه من قِبَلهم

Dan verspreidt de ziel zich in zijn lichaam, waarop hij (de Engel des Doods) deze eruit rukt zoals een spies met vele haakjes uit natte wol wordt gerukt, waardoor de aders en de zenuwen hiermee kapot worden getrokken. Dan vervloekt elke Engel tussen de hemel en de aarde en elke Engel in de hemel hem, en worden de poorten van de hemel gesloten. Van elke poort smeken diens Engelen Allah aan dat zijn ziel niet via hen opstijgt.

فيأخذها فأذا أخذها لم يدعوها في يده طرفة عين حتى يجعلوها في تلك المسوح ويخرج منها كأنتن ريح جيفة وُجِدت على وجه الأرض

Wanneer hij (de Engel des Doods) de ziel neemt, laten de Engelen deze geen ogenblik in zijn hand. Zij nemen de ziel en wikkelen deze in het dikke, harige kleed. En hij verlaat deze wereld als de meest walgelijke stank van een kadaver die op het aardoppervlak te vinden is.

فيصعدون بها فلا يمرون بها على ملإ من الملائكة إلا قالوا: ما هذا الروح الخبيث؟ فيقولون: فلان ابن فلان - بأقبح أسمائه التي كان يسمى بها في الدنيا حتى يُنتهى به إلى السماء الدنيا فيُستفتح له فلا يُفتح له ثم قرأ رسول الله صلى الله عليه وسلم:

لاَ تُفَتَّحُ لَهُمْ أَبْوَابُ ٱلسَّمَآءِ وَلاَ يَدْخُلُونَ ٱلْجَنَّةَ حَتَّىٰ يَلِجَ ٱلْجَمَلُ فِي سَم ٱلْخِيَاطِ

Dan stijgen de Engelen op met de ziel, en telkens wanneer zij langs een groep Engelen komen, vragen deze: "Wie is deze verdorven ziel?!" Zij antwoorden: "Die en die, zoon van die en die," met de slechtste namen waarmee hij in de wereld genoemd werd. Dan komen zij aan bij de laagste hemel en vragen of de poort voor hem geopend wordt, maar deze wordt niet voor hem geopend."

Toen las de Boodschapper van Allah - sallallahoe ‘alayhi wa sallam:

لاَ تُفَتَّحُ لَهُمْ أَبْوَابُ ٱلسَّمَآءِ وَلاَ يَدْخُلُونَ ٱلْجَنَّةَ حَتَّىٰ يَلِجَ ٱلْجَمَلُ فِي سَم ٱلْخِيَاطِ

De poorten van de hemel worden voor hen niet geopend en zij zullen het Paradijs niet betreden, totdat de kameel door het oog van de naald gaat

[ Soerah al-A'raaf 7:40 ].

فيقول الله عز وجل: اكتبوا كتابه في سجين في الأرض السفلى ثم يقال: أعيدوا عبدي إلى الأرض فإني وعدتهم أني منها خلقتهم وفيها أعيدهم ومنها أخرجهم تارة أخرى

"Dan zegt Allah - de Almachtige en Majesteitelijke:

"Schrijft zijn Boek in Siddjien, in de laagste aarde(6)."

Vervolgens zal er gezegd worden:

"Brengt Mijn dienaar terug naar de aarde, want Ik heb hen beloofd dat Ik hen daaruit geschapen heb, hen daarin zal terugbrengen en hen daaruit een andere keer zal opwekken."

فتطرح روحه من السماء طرحاً حتى تقع في جسده ثم قرأ:

وَمَن يُشْرِكْ بِٱللَّهِ فَكَأَنَّمَا خَرَّ مِنَ ٱلسَّمَآءِ فَتَخْطَفُهُ ٱلطَّيْرُ أَوْ تَهْوِي بِهِ ٱلريحُ فِي مَكَانٍ سَحِيقٍ

فتعاد روحه في جسده فإنه ليسمع خفق نعالهم إذا ولوا عنه

Dan wordt zijn ziel uit de hemel gesmeten, totdat deze in zijn lichaam valt."

Vervolgens las de Profeet - sallallahoe ‘alayhi wa sallam:

وَمَن يُشْرِكْ بِٱللَّهِ فَكَأَنَّمَا خَرَّ مِنَ ٱلسَّمَآءِ فَتَخْطَفُهُ ٱلطَّيْرُ أَوْ تَهْوِي بِهِ ٱلريحُ فِي مَكَانٍ سَحِيقٍ

En wie deelgenoten aan Allah toekent: het is alsof hij uit de hemel is gevallen en de vogels hem weggrissen, of dat de wind hem naar een afgelegen plek heeft geblazen

[ Soerah al-Haddj 22:31 ].

"Dan zal zijn ziel in zijn lichaam worden teruggekeerd, en voorwaar, hij zal de voetstappen van zijn metgezellen horen wanneer zij hem verlaten.

ويأتيه ملكان شديدا الانتهار فينتهرانه ويجلسانه فيقولان له: من ربك؟ فيقول: هاه هاه! لا أدري! فيقولان له: ما دينك؟ فيقول: هاه هاه! لا أدري! فيقولان: فما تقول في هذا الرجل الذي بُعِث فيكم؟ فلا يهتدي لاسمه فيقال: محمد! فيقول: هاه هاه! لا أدري! سمعت الناس يقولون ذاك! فيقال: لا دريت ولا تلوت

Dan komen er twee afgrijselijke Engelen tot hem, waarop zij hem berispen en hem laten zitten. Vervolgens vragen ze hem: "Wie is jouw Heer?" Hij zal zeggen: "Haah haah! Ik weet het niet!" Dan vragen ze hem: "Wat is jouw religie?" Hij zal zeggen: "Haah haah! Ik weet het niet!" Dan vragen ze hem: "Wat zeg je over deze man die naar jullie gezonden werd?" Maar hij zal zijn naam niet kennen, waarop er gezegd wordt: "Mohammad!" Hij zal zeggen: "Haah haah! Ik weet het niet! Ik hoorde het de mensen zeggen!" waarop er gezegd wordt: "Jij weet niet, noch heb je gelezen."

فينادي مناد من السماء: أن كذب فأفرشوا له من النار وافتحوا له باباً إلى النار فيأتيه من حرها وسمومها ويضيق عليه قبره حتى تختلف فيه أضلاعه

Dan zal een Oproeper vanuit de hemel roepen:

"Hij heeft gelogen. Spreidt dan voor hem uit (met een kleed) van het Vuur en opent voor hem een deur naar het Vuur."

"Dan komt de hitte en een hete wind van het Vuur tot hem, en wordt zijn graf voor hem vernauwd, totdat zijn ribben in elkaar steken.

ويأتيه رجل قبيح الوجه قبيح الثياب منتن الريح فيقول: أبشر بالذي يسوؤك هذا يومك الذي كنت توعد فيقول: وأنت فبشرك الله بالشر من أنت؟ فوجهك الوجه الذي يجيء بالشر! فيقول: أنا عملك الخبيث فوالله ما علمتك إلا كنت بطيئاً في طاعة الله سريعاً في معصية الله فجزاك الله شراً!

Vervolgens komt er een man met een lelijk gezicht, lelijke kleding en een stinkende geur tot hem, en zegt: "Wees getreurd met datgene wat jou smart, dit is jouw dag die jou beloofd werd." Hij (de dode) zegt dan: "En jij, moge Allah jou het slechte verkondigen. Wie ben jij? Jouw gezicht is een gezicht dat enkel met het slechte komt!" Hij zal antwoorden: "Ik ben jouw verdorven daden. Bij Allah, ik ken je slechts als iemand die de gehoorzaamheid aan Allah vermeed en zich haastte in Zijn ongehoorzaamheid. Moge Allah je dus met het slechte belonen!"

ثم يقيض له أعمى أصم أبكم في يده مرزبة لو ضرب بها جبل كان تراباً فيضربه ضربةً حتى يصير تراباً ثم يعيده الله كما كان فيضربه ضربة أخرى فيصيح صيحة يسمعه كل شيء إلا الثقلين ثم يفتح له باب من النار ويمهد من فرش النار فيقول: رب! لا تقم الساعة!

Dan wordt er een blinde, dove, stomme (Engel) over hem aangesteld met in zijn hand een grote hamer: als een berg daarmee geslagen zou worden, dan zou deze (berg) zand worden. De Engel zal hem één keer slaan, waarop hij zand wordt. Dan laat Allah hem terugkeren in zijn oude staat, waarop de Engel hem nog een keer slaat en hij (de dode) zo hard zal schreeuwen dat alles hem hoort, behalve de mensen en de djinn(7). Dan wordt er voor hem een deur naar het Vuur geopend en een kleed van het Vuur uitgespreid, waarop hij zal zeggen: "Mijn Heer! Laat het Uur niet vallen!"(8)

Geselecteerd en vertaald vanuit het Arabisch door: Ridouane Mallouki

(1) Overgeleverd door at-Tabaraanie in al-Kabier (3/77/1) en al-Albaanie verklaarde hem hasan (goed).

(2) Overgeleverd door Moeslim (920).

(3) Voetnoot van de vertaler: Qiblah: De gebedsrichting van de Moslims, richting de Ka'bah in Mekkah.

(4) Voetnoot van de vertaler: Dat wil zeggen dat zij stilzaten; niemand van hen bewoog uit respect voor de zitting van de Profeet - sallallahoe ‘alayhi wa sallam (zie ‘Awn al-Ma'boed, uitleg van hadieth nr. 4753).

(5) Voetnoot van de vertaler: Ibn Kathier zegt in zijn Tafsier, uitleg van Vers 83:18: "Ibn ‘Abbaas vroeg Ka'b over ‘Illiyyoen, waarop hij antwoordde: "Het is de zevende hemel en daar zitten de zielen van de gelovigen." En op het gezag van ‘Alie ibn Abie Talhah dat Ibn ‘Abbaas zei over ‘Illiyyoen: "Het is het Paradijs." En in een andere overlevering: "Het zijn hun daden in de hemel bij Allah." Het is klaarblijkelijk dat ‘Illiyyoen van ‘oeloeww (verhevenheid) afkomt, en hoe hoger en verhevener iets is, hoe groter en uitgestrekter."

(6) Voetnoot van de vertaler: Ibn Kathier zegt in zijn Tafsier, uitleg van Vers 83:18: "Ibn ‘Abbaas vroeg Ka'b over Siddjien, waarop hij antwoordde: "Het is de zevende aarde en daar zitten de zielen van de ongelovigen." En hij zegt in zijn uitleg van Vers 83:7: "Sommigen hebben gezegd: "Het is onder de zevende aarde." En de juiste opinie is dat Siddjien afkomt van sidjn, en dat is de nauwheid. Want hoe lager men komt in de schepping, hoe nauwer het wordt, en hoe hoger men komt, hoe uitgestrekter het is. Elke hemel van de zeven hemelen is uitgestrekter dan de hemel eronder, en evenzo is elke aarde uitgestrekter dan de aarde eronder, tot aan de laagste en nauwste plaats in het midden van de zevende aarde."

(7) Voetnoot van de vertaler: Djinn: Wezens geschapen uit rookloos vuur, die samen met de mensen op aarde wonen, maar door hen niet gezien kunnen worden.

(8) Overgeleverd door Aboe Daawoed (4753), Ahmad, al-Haakim, at-Tayaalisie en anderen, en al-Albaanie verklaarde hem sahieh (authentiek) in Sahieh Soenan Abie Daawoed (3979).